Welke geluidsnormen gelden voor een airco?

Een airco houdt je huis in de zomer lekker koel, en in de winter kan hij juist goedkoper verwarmen. Maar hij maakt ook geluid. Aan welke geluidsnormen moet zo'n buitenunit eigenlijk voldoen?

Dezelfde norm als voor een warmtepomp

De buitenunit is het deel van de airco dat buiten hangt of staat en geluid maakt. Geluid drukken we uit in dB(A): decibellen, gewogen naar wat je oor werkelijk hoort. Tussen 19:00 en 07:00 uur mag jouw buitenunit bij de buren niet meer dan 40 dB(A) veroorzaken.

Die norm staat in artikel 4.107 lid 2 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De wet noemt daar geen airco en geen warmtepomp, maar een installatie voor warmte- of koudeopwekking. Koelen valt er dus net zo goed onder als verwarmen. Dit zijn de twee waarden:

Die 45 dB(A) overdag is aan een voorwaarde gebonden, die komt verderop.

Waar wordt het geluid getoetst?

Niet naast het apparaat, en ook niet bij jouw eigen achterdeur. De wet kijkt naar wat er bij de buren aankomt: op de erfgrens en bij hun ramen en deuren die open kunnen. De erfgrens is de lijn waar jouw perceel ophoudt en dat van de buren begint.

Bij een airco is dat vaak de spannendste vraag, want de buitenunit hangt meestal aan de gevel in plaats van dat hij in de tuin staat. Hangt hij op hoogte, dan tellen vooral de dichtstbijzijnde te openen ramen en deuren van de buren mee. En dat is in de praktijk heel vaak precies een slaapkamerraam, waar je zeker geen overlast wilt veroorzaken.

Een detail dat soms in je voordeel werkt: de norm geldt op de grens met een perceel waar gewoond wordt. Grenst jouw perceel aan een bedrijfspand, een pad van de gemeente of openbaar groen, dan geldt de norm daar dus niet, en mag je daar dus meer geluid produceren.

Waarom de zomeravond het lastigste moment is

Een airco werkt het hardst bij hoge temperaturen. Op een tropische dag draait de unit op zijn volst, en vaak blijft hij dat doen als het buiten al donker is. Daar wringt het: de strengere norm van 40 dB(A) gaat al om 19:00 uur in, niet om elf uur 's avonds. Op een snikhete zomeravond, precies wanneer de hele buurt buiten zit of met het raam open naar bed gaat, draait jouw airco dus nog vol terwijl de norm net vijf decibel strenger is geworden.

De 45 dB(A) overdag krijg je er niet gratis bij

Die ruimere dagwaarde is er alleen voor units met een aparte stand voor de avond en de nacht; zo staat het in Bijlage XVII van de Omgevingsregeling. Fabrikanten noemen die stand stille modus, nachtstand, quiet mode of fluistermodus. Wat hij doet is steeds hetzelfde: het vermogen gaat omlaag, en daarmee het geluid.

Ontbreekt zo'n stand, dan geldt de 40 dB(A) de hele dag. En het gaat erom dat je unit de stand hééft; of je hem aanzet maakt voor de norm niet uit. Voor je buren maakt het wel uit, dus aanzetten blijft gewoon verstandig.

Hoe hard is 40 dB(A) eigenlijk?

Ongeveer zo hard als een moderne koelkast die aanslaat, of zachte regen. Overdag valt zoiets weg tussen alle andere geluiden. In een stille zomernacht, met het raam open, hoor je zo'n constante zoem juist goed.

Verder werken decibellen logaritmisch: drie decibel erbij is een verdubbeling van de geluidsenergie. Twee dezelfde units naast elkaar maken samen dus ongeveer 3 dB(A) meer dan één. Een vaak gehoorde mythe is dat je 3 dB(A) als dubbel zo hard ervaart. Dat is in de praktijk pas bij ongeveer 10 dB(A). Maar voor een geluidsberekening telt vaak elke decibel, dus het is in jouw belang om het geluid zoveel mogelijk te beperken.

Balkon, dakterras en het appartementencomplex

Hier wordt het anders dan bij een rijtjeshuis. In een appartementencomplex ligt er meestal geen erfgrens tussen de woningen, dus valt dat toetspunt weg. Er wordt dan getoetst bij de te openen ramen en deuren van de buren, en ook een balkon of een vergund dakterras van de buren telt mee.

Een VvE mag daarnaast onderling strengere afspraken maken dan de wet vraagt. De wettelijke norm is de ondergrens. Check dus ook even wat de VvE erover besloten heeft, voordat je zomaar met een installateur in zee gaat.

Zo weet je of jouw airco voldoet

Drie dingen bepalen het samen: het maximale geluidsvermogen van de unit (dat is niet het getal dat dikgedrukt in de folder staat, zie ons artikel over de geluidswaarden van de fabrikant), de afstand tot het meetpunt, en wat ertussen staat aan gevels, schuttingen en balkonranden. Die kunnen geluid tegenhouden, maar ook juist weerkaatsen.

Een geluidsberekening rekent dit alles vooraf uit, per meetpunt. Zo weet je of jouw plek voldoet voordat de installateur de beugels aan de gevel schroeft. Heb je last van de unit van de buren, kijk dan bij airco van de buren te luid. Klagen je buren juist over jouw unit, dan helpt klagen je buren over je airco of warmtepomp je op weg.

Benieuwd hoe dat werkt voor jouw situatie? Lees meer over de geluidsberekening voor een airco. Laat het ons voor je uitrekenen: binnen 3 werkdagen weet je waar je aan toe bent, met spoed zelfs binnen 1 werkdag.